walslaw, Amsterdams boutiqueadvocatenkantoor
ENNL

Overnames

Bij een overname worden commerciële uitgangspunten omgezet in bindende juridische afspraken. De overnameovereenkomst bepaalt waar het risico ligt, hoe waarde wordt beschermd en wat de koper na closing daadwerkelijk in eigendom heeft. Wij adviseren investeerders, ondernemers, oprichters, familiebedrijven en grotere ondernemingen bij Nederlandse en grensoverschrijdende overnames. Vanaf het eerste contact werken wij gericht: due diligence toegespitst op de onderdelen die ertoe doen, prijsmechanismen die kritische toetsing doorstaan, en een SPA waarin precies staat wat partijen zijn overeengekomen.

Wanneer cliënten ons inschakelen

  • U heeft een over te nemen onderneming op het oog en zoekt begeleiding vanaf de LOI
  • U doet mee aan een biedingsproces en het tijdschema is krap
  • Due diligence heeft bevindingen opgeleverd die u in de prijs en in de SPA verwerkt wilt zien
  • Een grensoverschrijdend element (financiering, goedkeuring door een toezichthouder, buitenlandse verkopers) vraagt om coördinatie
  • U koopt van curatoren of een noodlijdende verkoper en moet snel handelen

Juridische en commerciële kernpunten

I.

Van commerciële uitgangspunten naar bindende afspraken

Elke overname berust op een beperkt aantal commerciële aannames, zoals de kwaliteit van de omzet, klantconcentratie, kernovereenkomsten en sleutelpersonen. In de due diligence worden die aannames getoetst; in de SPA worden de uitkomsten vertaald in garanties, vrijwaringen en de prijs. De risicoverdeling die daaruit volgt, is mede bepalend voor de waarde van de transactie.

De juridische structuur bepaalt waar het risico ligt. Garanties verdelen onbekend risico, specifieke vrijwaringen dekken bekend risico af, opschortende voorwaarden bepalen of de transactie kan doorgaan, en prijsmechanismen regelen waardeverschuivingen tussen signing en closing. Elk instrument heeft een tegenwicht in de onderhandeling, en de juiste combinatie hangt af van de doelvennootschap, de verkoper en de dynamiek van de transactie.

II.

Due diligence die waarde toevoegt

Due diligence levert het meeste op als de uitkomsten doorwerken in de onderhandeling. Wij richten het onderzoek op de onderdelen die prijs, structuur of zekerheid raken, waaronder eigendom en bevoegdheid, financiën, kernovereenkomsten, arbeidsrecht en pensioenen, fiscaliteit, IE, data, regelgevingsrisico's en procesvoering. Bevindingen die ertoe doen, vertalen wij in concrete transactievoorwaarden waarmee het transactieteam verder kan.

III.

Nederlandsrechtelijke aandachtspunten voor kopers

  • Advies van de ondernemingsraad, bij de doelvennootschap en soms ook bij de koper of de verkoper, kan op grond van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) vereist zijn bij een voorgenomen overdracht van zeggenschap en moet zorgvuldig in het tijdschema worden ingepast.
  • Een blokkeringsregeling in de statuten en vereiste goedkeuringen van aandeelhouders kunnen voorwaarden verbinden aan een aandelenoverdracht.
  • Mededingingsrechtelijke meldingen en investeringstoetsen (FDI) bij de ACM, de Europese Commissie of buitenlandse autoriteiten kunnen closing blokkeren.
  • Voor vitale aanbieders en sensitieve technologie geldt een investeringstoets op grond van de Wet Vifo. Of die toets van toepassing is, moet vroeg in het proces vaststaan.
  • Aandelenoverdrachten bij een BV of een niet-beursgenoteerde NV vereisen een notariële akte ten overstaan van een Nederlandse notaris (artt. 2:86 en 2:196 BW).

Waarover wij adviseren

Waarover wij adviseren

  • Private overnames van Nederlandse ondernemingen
  • Optreden als Nederlandse advocaat binnen een team dat vanuit een andere jurisdictie wordt geleid
  • Carve-outs en groepsherstructureringen als onderdeel van een overname
  • Strategie in biedingsprocessen, mark-up van de SPA en biedbrieven
  • Grensoverschrijdende overnames als Nederlandse lead counsel
  • Managementparticipatie, afspraken met private-equityinvesteerders en rollover-voorwaarden
  • W&I-verzekering: underwriting, afstemming van de polis en vormgeving van het garantiepakket
  • Opschortende voorwaarden, meldingen bij toezichthouders en de logistiek van signing en closing

Gebruikelijke documenten en stukken

Gebruikelijke documenten en stukken

  • Geheimhoudingsovereenkomst en clean-teamovereenkomst
  • Intentieverklaring of term sheet met exclusiviteit en break fee
  • Biedbrieven en reacties op procesbrieven (biedingsprocessen)
  • Koopovereenkomst aandelen (locked box of completion accounts)
  • Disclosure letter en bundel met verstrekte documenten
  • Notariële akte van aandelenoverdracht
  • Aandeelhoudersovereenkomst of investeringsovereenkomst voor doorlopende investeringen
  • Bijkomende overeenkomsten voor transitional services, IE, arbeid en financiering
  • Beoordeling van de W&I-polis en afstemming op de SPA

Hoe wij het proces begeleiden

Hoe wij het proces begeleiden

  1. 1

    Kort gesprek om de opdracht af te bakenen en het commerciële doel, de structuur en het tijdschema vast te stellen

  2. 2

    Compact due-diligenceplan gericht op de onderdelen die van belang zijn voor prijs en risico

  3. 3

    Opstellen van en onderhandelen over de SPA en de nevendocumenten

  4. 4

    Opschortende voorwaarden, meldingen bij toezichthouders en financiering bewaakt tot aan een werkbare signingdatum

  5. 5

    Closing, verplichtingen na closing en zo nodig ondersteuning bij de integratie

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Hoe lang duurt een Nederlandse overname doorgaans van LOI tot closing?
De doorlooptijd van een Nederlandse private overname hangt af van de omvang van de due diligence, de complexiteit van de onderhandeling over de SPA, de financiering en eventuele procedures bij toezichthouders of een adviestraject bij de ondernemingsraad. Due diligence en onderhandelingen kunnen parallel lopen. Voorwaarden moeten vroeg in beeld zijn en een plaats krijgen in het tijdschema, zeker als zij gevolgen kunnen hebben voor signing of closing.
Locked box of completion accounts?
De locked box komt in Nederland vaker voor, vooral bij private-equitytransacties en transacties in het middensegment, maar ook completion accounts worden nog regelmatig gebruikt. Bij een locked box wordt de prijs bij signing vastgesteld aan de hand van gecontroleerde jaarrekeningen op een locked-boxdatum, draagt de koper het economisch risico vanaf die datum, en is er geen aanpassing achteraf om over te discussiëren. Daarvoor zijn een betrouwbare balans op de locked-boxdatum en een strikte regeling voor onttrekkingen (leakage) met een vrijwaring euro voor euro nodig. Completion accounts passen bij carve-outs, ondernemingen met wisselend werkkapitaal, en situaties zonder recente gecontroleerde balans. Het is een reële afweging: completion accounts bieden bescherming tegen waardeschommelingen, maar geven de koper een mechanisme waarover de verkoper vervolgens regel voor regel moet onderhandelen, vaak maanden na closing.
Moeten wij een W&I-verzekering gebruiken bij een Nederlandse overname?
W&I-verzekering wordt vaak gebruikt bij private-equitytransacties en steeds vaker ook in het lagere middensegment, nu het product toegankelijker is geworden. Zij werkt goed als de verkoper een clean exit wil, als de verkoper een fonds is met een beperkte resterende looptijd, of als in een competitief proces een lage aansprakelijkheidslimiet voor de verkoper doorslaggevend is. Zij werkt aanzienlijk minder goed als de due diligence beperkt is geweest: verzekeraars baseren premie en uitsluitingen op de kwaliteit van het due-diligencerapport, niet op de lijst met garanties. Bekende kwesties, secundaire fiscale aansprakelijkheden, structureringsrisico's op fiscaal gebied, onderdekking van pensioenen en milieukwesties worden in de regel uitgesloten. Underwriting kan bij een goed voorbereid dossier binnen ongeveer een week, maar duurt vaak wat langer, en de verzekeraar is betrokken bij de onderhandeling over de SPA.
Moeten wij de ondernemingsraad raadplegen voordat wij tekenen?
Als de doelvennootschap, de koper of de verkoper een ondernemingsraad heeft, geeft de Wet op de ondernemingsraden (WOR) de raad een adviesrecht over een overdracht van zeggenschap voordat het besluit wordt genomen. In de praktijk is dat vaak al vóór signing, en niet pas vóór closing. Wordt getekend onder voorbehoud van het advies van de ondernemingsraad, dan moet de transactie zo zorgvuldig zijn opgezet dat het besluit werkelijk nog openligt. De raad heeft een redelijke termijn om te adviseren. Wijkt het besluit af van dat advies, dan moet de uitvoering gedurende een maand worden opgeschort, en in die periode kan de raad in beroep gaan bij de Ondernemingskamer. De volgorde is cruciaal, want een te laat gestarte raadpleging vertraagt signing of stelt de transactie bloot aan een gerechtelijke procedure. Wij nemen de raadpleging al in de LOI-fase op in het tijdschema.
Wat houdt de investeringstoets onder de Wet Vifo in?
De Wet Vifo vereist voorafgaande melding van verkrijgingen van zeggenschap in Nederlandse ondernemingen die vitale aanbieders zijn, beheerders van bedrijfscampussen, of actief zijn in aangewezen sensitieve technologieën. Bij bepaalde sensitieve technologieën geldt de meldplicht ook voor het verkrijgen van significante invloed. De lijst van technologieën die onder de wet vallen, kan worden uitgebreid; welke categorieën op het moment van de transactie gelden, stellen wij per geval vast. Closing voorafgaand aan goedkeuring is verboden. Een overtreding kan leiden tot handhaving en, waar risico's voor de nationale veiligheid niet kunnen worden beheerst, een bevel tot ongedaanmaking van de overname. De beoordeling duurt doorgaans enkele weken tot enkele maanden.
Kan het kantoor optreden als lead counsel bij een grensoverschrijdende overname?
Bij transacties met een Nederlandse doelvennootschap of een Nederlands overnamevehikel kunnen wij optreden als lead counsel, de regie voeren over de SPA, lokale advocaten in andere jurisdicties coördineren en afstemmen met de notaris, fiscale adviseurs en het financieringsteam. Wordt de transactie vanuit een andere jurisdictie geleid, dan treden wij op als Nederlandse advocaten binnen het bredere team. In beide gevallen is er bij ons één vast aanspreekpunt dat de transactiedocumentatie kent.
Heb ik een Nederlandse notaris nodig om aandelen in een BV te kopen?
Ja. Overdracht van aandelen in een Nederlandse BV of een niet-beursgenoteerde NV vereist een notariële akte verleden voor een Nederlandse notaris (artt. 2:196 en 2:86 BW). Dit is een geldigheidsvereiste en geen formaliteit: zonder de akte gaat de eigendom niet over. De notaris controleert de vertegenwoordigingsbevoegdheid en verricht het vereiste cliëntenonderzoek. In de praktijk is de notaris vanaf een vroeg stadium bij het closingproces betrokken. Op de koopovereenkomst kan buitenlands recht van toepassing zijn, maar voor de overdracht zelf blijven de Nederlandse notariële vormvereisten gelden.

Gerelateerde expertise

Terug naar Fusies en overnames

Bereidt u een overname voor? Hoe eerder wij meekijken, hoe beter.

Neem contact op