walslaw, Amsterdams boutiqueadvocatenkantoor
ENNL

Desinvesteringen

Een desinvestering wordt zelden alleen door de prijs bepaald. Zekerheid van uitvoering, het garantiepakket en de positie na closing zijn voor een verkoper die de onderneming verlaat net zo belangrijk. Wij adviseren private-equityinvesteerders, ondernemers, oprichters, familiebedrijven en grotere ondernemingen als verkopers bij Nederlandse desinvesteringen, van stille bilaterale exits tot brede biedingsprocessen. Het juridische werk begint ruim voordat bieders in beeld komen, met juridische opschoning vóór de verkoop, vendor due diligence, discipline in de dataroom en een SPA-opzet die standhoudt onder onderhandelingsdruk.

Wanneer cliënten ons inschakelen

  • U overweegt een verkoop binnen de komende zes tot 24 maanden
  • Een mogelijke koper heeft u rechtstreeks benaderd en u wilt goed voorbereid reageren
  • Uw onderneming moet juridisch worden opgeschoond voordat zij in de verkoop gaat
  • U voert een biedingsproces en zoekt een advocaat die het proces strak bewaakt
  • Een earn-out, escrow of uitgestelde koopprijs vraagt om scherpere formulering

Juridische en commerciële kernpunten

I.

Waar de verkoper waarde wint of verliest

Bij een verkoop ontstaat het grootste deel van de waarde voordat de SPA op tafel komt. Een schone vennootschapsstructuur, correct gedocumenteerde toestemmingen, een goed geordende dataroom en een zorgvuldig opgestelde disclosure letter beperken de ruimte voor kopers om de prijs opnieuw ter discussie te stellen tijdens due diligence.

De onderhandeling zelf is even belangrijk. Garantieplafonds, claimtermijnen, materialiteitsdrempels, bepalingen over de behandeling van claims en de wisselwerking met W&I-verzekering bepalen hoeveel restaansprakelijkheid de verkoper na closing behoudt.

II.

Procesdiscipline

Of de verkoop nu bilateraal wordt onderhandeld of via een biedingsproces verloopt, procesdiscipline is van groot belang. Heldere procesbrieven, selectie van bieders, gecontroleerde Q&A en een disclosure-regime dat voor alle bieders gelijk is, houden de concurrentiedruk in stand en beschermen de waarde tot aan signing.

III.

De verkoper beschermen na closing

  • Afgebakende en gemaximeerde garantieaansprakelijkheid
  • Specifieke vrijwaringen voor bekende kwesties in plaats van onbegrensde uitzonderingen
  • Redelijke kennisvoorbehouden en disclosure-mechanismen
  • Beperkte transitional services, earn-outs en verplichtingen na closing
  • Heldere afspraken over de regie bij W&I-claims, vrijgave van escrow en eventuele uitgestelde koopprijs

Waarover wij adviseren

Waarover wij adviseren

  • Juridische opschoning en voorbereiding van de structuur vóór de verkoop
  • Vendor legal due diligence en red-flagrapportage
  • Opbouw van de dataroom, Q&A-beheer en disclosure-regime
  • Procesontwerp voor biedingsprocessen en bilaterale verkopen
  • SPA, disclosure letter en bijkomende stukken vanuit verkopersperspectief
  • Coördinatie van W&I-verzekering en afstemming van de polis
  • Rollover en regelingen voor het behoud en de beloning van het management
  • Bescherming na closing: vrijwaringen, escrow en afwikkeling van claims

Gebruikelijke documenten en stukken

Gebruikelijke documenten en stukken

  • Koopovereenkomst aandelen en disclosure letter (concept van verkoperszijde)
  • Geheimhoudingsovereenkomsten, procesbrieven en informatiememorandum (juridische onderdelen)
  • Vendor legal due-diligencerapport en disclosure-index
  • Beoordeling en afstemming van de W&I-verzekeringspolis
  • Escrow-overeenkomst en verplichtingen na closing
  • Transitional services- en reverse transition-overeenkomsten
  • Notariële akte van aandelenoverdracht

Hoe wij het proces begeleiden

Hoe wij het proces begeleiden

  1. 1

    Een beoordeling van de juridische voorbereiding op de verkoop, met aandacht voor structuur, toestemmingen en het aandeelhoudersregister

  2. 2

    Vendor due diligence en een dataroom die is ingericht voor het disclosure-regime dat zij moet ondersteunen

  3. 3

    Procesontwerp vastgesteld met de corporate finance- en fiscale adviseurs voordat bieders worden benaderd

  4. 4

    Opstellen van en onderhandelen over de SPA en de disclosure letter vanuit verkopersperspectief

  5. 5

    Signing, closing en opvolging van escrow, earn-out en verplichtingen na closing

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Wanneer moeten wij beginnen met de voorbereiding van een verkoop?
De voorbereiding moet zo vroeg beginnen dat er tijd is om de vennootschapsstructuur op te schonen, afspraken binnen de groep te regelen, slapende entiteiten af te wikkelen, ontbrekende overeenkomsten op papier te zetten, de nodige toestemmingen bij wijziging van zeggenschap te verkrijgen, het aandeelhoudersregister bij te werken en managementincentives vast te leggen. Wat niet is opgelost, kan in due diligence boven water komen, een onderhandelingspunt worden of vertraging veroorzaken.
Kunnen wij de verkoop vertrouwelijk houden?
De verkoop kan grotendeels vertrouwelijk blijven, maar niet volledig. Geheimhoudingsovereenkomsten, een gefaseerde dataroom, clean teams voor concurrentiegevoelige informatie en gecodeerde procesdocumenten helpen daarbij. De drukpunten zijn voorspelbaar: raadpleging van de ondernemingsraad vergroot de kring van betrokkenen, belangrijke klanten en financiers van wie toestemming nodig is bij wijziging van zeggenschap, komen het te weten, meldingen bij de ACM kunnen openbaar worden en het management kan, zodra het aan een beloningsregeling deelneemt, een risico op uitlekken vormen. Voor leden van de ondernemingsraad en eventuele door hen ingeschakelde deskundigen kan op grond van de WOR een geheimhoudingsplicht gelden, mits de reikwijdte en de duur daarvan duidelijk zijn vastgelegd. Wij adviseren cliënten de communicatievolgorde tegelijk met het transactietijdschema te plannen en een verklaring voor de buitenwereld klaar te hebben. Bij een biedingsproces helpt de opzet van het proces zelf de vertrouwelijkheid te bewaren: minder bieders, gefaseerde disclosure en afdwingbare standstill- en non-solicit-verplichtingen in de geheimhoudingsovereenkomst.
Hoeveel garantieaansprakelijkheid behoudt een Nederlandse verkoper doorgaans?
Zonder verzekering bedraagt het garantieplafond in het Nederlandse middensegment doorgaans 10 tot 25 procent van de koopprijs voor bedrijfsgaranties, met een claimtermijn van 12 tot 24 maanden, een de minimis van rond 0,1 procent en een basket van rond 1 procent. Fundamentele garanties over eigendom, bevoegdheid en de aandelen zijn doorgaans onbeperkt of beperkt tot de volledige prijs en lopen vijf tot zeven jaar, en fiscale garanties volgen de wettelijke aanslagtermijn, in de praktijk vijf jaar of meer. Met W&I daalt het plafond van de verkoper naar een nominaal bedrag en draagt de verzekeraar de rest, hoewel de polisuitsluitingen, de eigen risicodrempel en de claimmechanismen specifieke risico's bij de verkoper of de koper kunnen laten, en de verkoper vrijwel altijd aansprakelijk blijft voor fraude en specifiek uitgesloten kwesties.
Moeten wij W&I-verzekering gebruiken?
Een W&I-verzekering is niet verplicht, hoewel bieders in een Nederlands biedingsproces kunnen verwachten dat deze beschikbaar is. Met W&I kan de verkoper de aansprakelijkheid beperken tot een nominaal bedrag en zo vrijwel zonder restaansprakelijkheid uittreden (een clean exit). Dat kan van belang zijn voor fondsen met uitkeringstermijnen en voor particuliere verkopers die geen escrowgeld vastgezet willen hebben. Voor het acceptatietraject van de verzekeraar is passende due diligence nodig, en het kan uitsluitingen opleveren waarvoor de verkoper mogelijk zelf moet instaan. Blijft de verkoper risico dragen, dan gaat het om de keuze tussen escrow, uitgestelde koopprijs en een specifieke vrijwaring, elk met andere gevolgen voor de balans van de verkoper.
Welke rol heeft de ondernemingsraad bij een verkoop?
De ondernemingsraad heeft op grond van de WOR een adviesrecht bij een voorgenomen overdracht van zeggenschap. Afhankelijk van de structuur kan ook een ondernemingsraad aan de kant van de verkoper of de koper adviesrecht hebben. De raad moet om advies worden gevraagd op een moment dat het advies nog wezenlijke invloed kan hebben op het besluit, in de praktijk vaak vóór signing. De raad ontvangt de achtergrond van de transactie, de identiteit en bedoelingen van de koper, de gevolgen voor de werkgelegenheid en de voorgestelde maatregelen. Ondernemingsraden blokkeren transacties zelden, maar kunnen ze wel vertragen. Wijkt het besluit af van het advies van de raad, dan moet de uitvoering gedurende een maand worden opgeschort, en in die periode kan de raad in beroep gaan bij de Ondernemingskamer. Voor leden van de ondernemingsraad geldt een geheimhoudingsplicht, maar het risico op uitlekken blijft bestaan; daarom is de volgorde van de stappen van belang. Afhankelijk van de omvang van de onderneming kunnen de SER-Fusiegedragsregels bovendien vereisen dat de vakbonden worden geïnformeerd voordat overeenstemming wordt bereikt.
Hoe verschilt vendor due diligence van due diligence door de koper?
Due diligence door de koper brengt punten aan het licht die de prijs kunnen beïnvloeden. Vendor due diligence brengt die punten eerder in beeld, zodat de verkoper bepaalt wanneer en hoe zij naar buiten komen. Een VDD-rapport wordt opgesteld voor de verkoper en kan onder afgesproken reliance-voorwaarden aan bieders beschikbaar worden gesteld. De reikwijdte, de geadresseerden, het reliance-plafond en de uitsluitingen moeten worden afgesproken voordat het rapport wordt verstrekt. Het rapport kan bieders een gelijke informatiepositie geven, het proces verkorten en de verkoper in staat stellen lastige bevindingen vooraf te presenteren met een oplossing of een toelichting, in plaats van een bieder ze in week zes als drukmiddel te laten gebruiken. Het draagt ook bij aan een goed geordende dataroom. Volledige VDD staat doorgaans in verhouding tot het belang bij processen boven ongeveer EUR 25 miljoen of met meerdere bieders; daaronder is een gerichte interne beoordeling van de vijf of zes kwesties die een koper zeker zal vinden doorgaans de betere investering.

Gerelateerde expertise

Terug naar Fusies en overnames

Denkt u aan een verkoop? Neem in een vroeg stadium contact met ons op.

Neem contact op