Expertise
Corporate governance
Een stevige juridische basis voor een succesvolle onderneming.
In de praktijk
Corporate governance vraagt om helderheid, evenwicht en verantwoording.
Een goede governancestructuur sluit aan bij de eigendomsverhoudingen, de manier waarop besluiten worden genomen en de doelen van de onderneming. Dat geldt bij de opzet van een nieuwe vennootschap of joint venture en bij vragen binnen een bestaande structuur.
Wij adviseren over het opzetten, invoeren en aanpassen van governancestructuren die juridisch kloppen, in de praktijk werken en passen bij de onderneming en haar commerciële doelen.
Juridische en commerciële kernpunten
Governancevragen die geregeld terugkomen
- 01
Bestuursstructuur en -samenstelling
De keuze tussen een one-tierstructuur en een two-tierstructuur, de samenstelling van elk orgaan en de verdeling van verantwoordelijkheden hebben praktische gevolgen voor besluitvorming, toezicht en bestuurdersaansprakelijkheid. De juiste structuur hangt af van de eigendomsverhoudingen, de omvang en de toepasselijke regelgeving.
- 02
Bestuurdersplichten en persoonlijke aansprakelijkheid
Bestuurders richten zich naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming en nemen hun besluiten op basis van voldoende informatie. Persoonlijke aansprakelijkheid jegens de vennootschap kan ontstaan als een bestuurder een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Daarnaast bestaan specifieke wettelijke grondslagen, bijvoorbeeld jegens de Belastingdienst, en kan een bestuurder bij faillissement jegens de boedel aansprakelijk zijn wegens kennelijk onbehoorlijk bestuur, als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Duidelijk beleid en goede verslaglegging dragen bij aan zorgvuldige besluitvorming.
- 03
Terugkerende governance-aandachtspunten
Specifieke onderwerpen waarover wij adviseren
- Goedkeuringsbesluiten (reserved matters) in de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst.
- Beleid voor tegenstrijdige belangen en transacties met verbonden partijen.
- Informatiestromen tussen bestuur en raad van commissarissen.
- Jaarrekening, controle en rapportageverplichtingen.
- Governance-, verslaggevings- en openbaarmakingsverplichtingen voor gereguleerde entiteiten.
Waarover wij adviseren
Specifieke onderwerpen waarover wij adviseren binnen governance
One-tier boards
Naar Nederlands recht kunnen vennootschappen in plaats van de klassieke two-tierstructuur kiezen voor een one-tier board, waarin uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders in één orgaan zitting hebben.
Lees verderTwo-tier boards
Het klassieke Nederlandse governancemodel is het two-tier-model: een bestuur en een afzonderlijke raad van commissarissen. Een raad van commissarissen is niet altijd verplicht; veel vennootschappen hebben alleen een bestuur.
Lees verderBestuur
Het bestuur is belast met het besturen van de vennootschap. In een one-tier board zijn de uitvoerende bestuurders belast met de dagelijkse leiding, terwijl de niet-uitvoerende bestuurders toezicht houden op de taakuitoefening door de uitvoerende bestuurders.
Lees verderRaad van commissarissen
De raad van commissarissen houdt toezicht op het bestuur en op de algemene gang van zaken binnen de vennootschap.
Lees verderZeggenschap en besluitvorming
De meeste governancevraagstukken komen neer op één vraag: wie beslist wat, en onder welke voorwaarden.
Lees verderBestuurdersplichten
Nederlandse bestuurders en commissarissen hebben verplichtingen jegens de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming.
Lees verderBestuurdersaansprakelijkheid
Bestuurdersaansprakelijkheid in Nederland kent verschillende lagen: interne aansprakelijkheid jegens de vennootschap, externe aansprakelijkheid in specifieke situaties, en extra risico's bij insolventie.
Lees verderNederlandse Corporate Governance Code
De Nederlandse Corporate Governance Code bepaalt de pas-toe-of-leg-uit-norm voor Nederlandse beursgenoteerde vennootschappen.
Lees verderTransparantie en verslaggeving
Transparantieverplichtingen zijn sterk uitgebreid, van financiële verslaggeving tot duurzaamheid en verder.
Lees verderOpenbaarmakingsverplichtingen
Openbaarmakingsregels hebben concrete gevolgen voor de vennootschap, het bestuur en individuele bestuurders.
Lees verderVragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen
Wat is het verschil tussen een one-tierstructuur en een two-tierstructuur?
Bij een two-tierstructuur is het bestuur verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en houdt een aparte raad van commissarissen daarop toezicht. Bij een one-tierstructuur zitten uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders in één orgaan. Beide zijn mogelijk naar Nederlands recht; de keuze beïnvloedt verantwoording, besluitvorming en het aansprakelijkheidsprofiel van bestuurders.
Wat zijn de belangrijkste plichten van bestuurders naar Nederlands recht?
Bestuurders moeten handelen in het belang van de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming als geheel, met de nodige zorgvuldigheid en op basis van toereikende informatie. Specifieke plichten betreffen de financiële administratie, tegenstrijdige belangen, transacties met verbonden partijen en, in noodlijdende situaties, de belangen van schuldeisers.
Wanneer zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk?
Persoonlijke aansprakelijkheid jegens de vennootschap kan ontstaan als de bestuurder een ernstig verwijt treft. Daarnaast bestaan specifieke wettelijke gronden: bij onbetaalde belastingen en sociale premies als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, en bij faillissement jegens de boedel wegens kennelijk onbehoorlijk bestuur, waarbij het niet tijdig deponeren van de jaarrekening geldt als onbehoorlijke taakvervulling. Voor aansprakelijkheid is meer nodig dan een slechte zakelijke beslissing: er moet sprake zijn van een ernstig persoonlijk verwijt.
Is de Nederlandse Corporate Governance Code van toepassing op niet-beursgenoteerde vennootschappen?
De Code is formeel van toepassing op vennootschappen die zijn genoteerd aan een gereglementeerde markt. Veel niet-beursgenoteerde vennootschappen, joint ventures en portfoliobedrijven gebruiken desondanks onderdelen ervan als referentiekader voor bestuurssamenstelling, interne beheersing en rapportage, vooral als institutionele investeerders betrokken zijn.
Welke governanceregelingen moet een niet-beursgenoteerde vennootschap bij oprichting treffen?
Tot de kernregelingen behoren doorgaans de statuten, waar passend een aandeelhoudersovereenkomst, een duidelijke bestuurssamenstelling, reserved matters voor bestuur en aandeelhouders, een budget- en informatieprotocol en basisbeleid over tegenstrijdig belang, transacties met verbonden partijen en tekenbevoegdheden. Deze regelingen moeten opnieuw tegen het licht worden gehouden als de eigendom of de financiering wezenlijk verandert.
Hoe moet een bestuur omgaan met tegenstrijdige belangen?
Met tegenstrijdige belangen gaat een bestuur het best om via helder beleid: tijdige melding van een mogelijk tegenstrijdig belang en zorgvuldige vastlegging in de notulen. Een bestuurder met een direct of indirect persoonlijk belang dat tegenstrijdig is met het belang van de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming neemt niet deel aan de beraadslaging en besluitvorming. Kan daardoor geen bestuursbesluit worden genomen, dan geldt de wettelijke doorschuifregeling, tenzij de statuten anders bepalen.