walslaw, Amsterdams boutiqueadvocatenkantoor
ENNL

Managementparticipatie

Managementparticipatie stemt de belangen van de mensen die de joint venture leiden af op die van de partners die haar financieren. Een zorgvuldig vormgegeven regeling helpt het juiste team aan te trekken en te behouden en beloont daadwerkelijke waardecreatie. Zonder die zorgvuldigheid kunnen vesting, waardering, good leaver- en bad leaver-regelingen en de positie bij exit langdurige frictie opleveren. Wij adviseren Nederlandse en internationale partijen over managementparticipatie in joint ventures, niet-beursgenoteerde vennootschappen en door private equity gefinancierde structuren, met regelingen die ook bij wijziging van zeggenschap en een moeizaam vertrek van een manager uitvoerbaar blijven.

Wanneer cliënten ons inschakelen

  • Een door private equity gefinancierde transactie heeft een managementaandelenplan nodig
  • Een joint venture bouwt haar eerste managementaandelenprogramma op
  • Een senior kandidaat stelt zijn indiensttreding afhankelijk van een sweet-equity-pakket
  • Een zittende manager vertrekt en de waardering op grond van de leaver-bepaling wordt betwist
  • Een exit nadert en de managementwaterfall moet worden herzien

Juridische en commerciële kernpunten

I.

Doelen van managementparticipatie

  • Een opbrengst voor managers die meegroeit met de waarde van de joint venture
  • Behoud van sleutelpersonen door vesting en good leaver- en bad leaver-regelingen
  • Beloning bij exit afgestemd op de daadwerkelijke bijdrage van elke manager
  • Fiscale aandachtspunten, in afstemming met een fiscalist
  • Een regeling die een wijziging van zeggenschap doorstaat, met duidelijke gevolgen
II.

Gangbare structuren bij Nederlandse transacties

  • Sweet equity: managers verwerven een klein aandelenbelang tegen lage instapkosten
  • Stichting administratiekantoor (STAK) met certificaten van aandelen
  • Phantom equity, SARs en bonusregelingen gekoppeld aan exit
  • Opties en warrants (met aandacht voor de Nederlandse fiscale behandeling)
  • Co-investering naast private-equityinvesteerders met put- en callregelingen
III.

Vesting en leaver-bepalingen

Vesting is een centraal mechanisme in een regeling voor managementparticipatie. Wij ontwerpen tijdsgebonden vesting, doorgaans over vier tot vijf jaar en vaak met een cliff van één jaar, waar dat past gekoppeld aan prestatiemijlpalen. Leaver-bepalingen leggen de gevolgen van vertrek vast, waaronder de vraag of en tegen welke prijs participaties moeten worden overgedragen. De categorieën en de gevolgen daarvan moeten aansluiten bij de afspraken in de managementovereenkomst of arbeidsovereenkomst en vragen per geval een beoordeling door een arbeidsrechtspecialist.

Waarover wij adviseren

Waarover wij adviseren

  • Ontwerp van sweet equity en co-investering voor managementteams
  • STAK-structuren met certificaten van aandelen
  • Vestingschema's met tijds- en prestatiecomponenten
  • Good-leaver- en bad-leaver-bepalingen en de bijbehorende waarderingsregels
  • Exit-waterfalls inclusief managementratchets
  • Structurering in afstemming met fiscalisten
  • Gevolgen van drag-along en tag-along voor managementaandelen
  • Voorkomen en oplossen van geschillen over de waardering bij vertrek

Gebruikelijke documenten en stukken

Gebruikelijke documenten en stukken

  • Term sheet managementaandelen
  • Inschrijvings- en aandeelhoudersovereenkomst (toetreding management)
  • STAK-administratievoorwaarden en voorwaarden voor certificaten
  • Vesting- en leaverschema
  • Aanpassing van management- of arbeidsovereenkomsten aan de participatievoorwaarden
  • Notariële akten voor uitgifte van aandelen aan management

Hoe wij het proces begeleiden

Hoe wij het proces begeleiden

  1. 1

    Een vroege beoordeling van de joint venture, het team en de waardedrijvers

  2. 2

    Ontwerp van de participatiestructuur samen met fiscalisten voordat voorwaarden worden aangeboden

  3. 3

    Opstellen van de participatiedocumenten, doorlopend afgestemd op de aandeelhoudersovereenkomst

  4. 4

    Uitvoering van de uitgifte, de notariële stappen en de inschrijving die daarop volgt

  5. 5

    Ondersteuning bij waardering en uitvoering bij vertrek van een participant en bij de uiteindelijke exit

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Vragen die cliënten stellen voordat zij ons inschakelen

Wat is sweet equity en waarom is het populair bij Nederlandse transacties?
Sweet equity is gewoon aandelenkapitaal waarop het management tegen lage kosten inschrijft naast een investeerder wiens bijdrage grotendeels bestaat uit een aandeelhouderslening of preferente aandelen. Omdat het instrument van de investeerder in rang voorgaat en een rendement opbouwt, leveren de gewone aandelen pas waarde op boven die drempel, zodat een klein percentage van het aandelenkapitaal een aanzienlijk deel van de meerwaarde vertegenwoordigt. Het is populair bij Nederlandse transacties omdat de benodigde soorten aandelen naar BV-recht eenvoudig te creëren zijn, omdat het de belangen van het management koppelt aan een exit en niet aan de jaarwinst, en omdat het management er maar weinig geld voor hoeft in te brengen. Het succes van de structuur hangt af van de leaver-bepalingen en van de Nederlandse fiscale analyse op grond van de lucratiefbelangregeling.
Waarom wordt een STAK met certificaten van aandelen gebruikt?
Een stichting administratiekantoor houdt de aandelen en geeft certificaten van aandelen uit aan participanten, waarbij economische gerechtigdheid wordt gescheiden van stemrecht. De stichting oefent de stemrechten uit, en de participanten ontvangen de economische gerechtigdheid. Voor managementparticipatie lost dit meerdere problemen tegelijk op: de cap table blijft overzichtelijk, hoeveel participanten er ook toe- en uittreden, de vennootschap heeft met één aandeelhouder te maken en niet met vijftig, voor een overdracht van certificaten is geen notariële akte nodig, en de statuten en de administratievoorwaarden bepalen de vergader- en informatierechten van de participanten. De nadelen zijn de kosten van het in stand houden van de structuur, de administratievoorwaarden die zorgvuldig moeten worden opgesteld, en het gevoel bij participanten dat certificaten minder bieden dan aandelen.
Wat is een gebruikelijk vestingschema?
Bij Nederlandse door private equity gefinancierde transacties is vier tot vijf jaar standaard, hetzij lineair op jaarbasis, hetzij met een cliff van één jaar gevolgd door maandelijkse of driemaandelijkse vesting. Veel structuren gebruiken uitsluitend tijdsgebonden vesting; andere combineren tijdsgebonden vesting met een exitvoorwaarde, zodat waarde waarvoor nog niet aan de vestingvoorwaarden is voldaan, pas definitief wordt bij een realisatiemoment. Versnelde vesting bij een wijziging van zeggenschap komt vaak voor, maar moet weloverwogen zijn: volledige versnelling bij elke exit neemt het retentie-effect juist weg op het moment dat de koper wil dat management blijft. Daarom wordt single-trigger-versnelling vaak vervangen door double-trigger-versnelling, die zowel een exit als een vertrek vereist. Welk schema ook wordt gekozen, de documenten moeten regelen wat er gebeurt als de investeerder zijn belang langer aanhoudt dan voorzien, wat steeds vaker voorkomt.
Hoe worden good en bad leavers verschillend gewaardeerd?
De overeenkomst bepaalt onder welke omstandigheden een participant een good leaver of bad leaver is en welke prijsgevolgen daaraan zijn verbonden. Good leavers ontvangen vaak de marktwaarde, of de hoogste van instapkosten en marktwaarde; bad leavers kunnen worden verplicht over te dragen tegen de laagste van kostprijs en marktwaarde. Veel Nederlandse transacties kennen daarnaast een tussencategorie voor vroeg vertrek met een glijdende schaal naar gelang van de duur van de betrokkenheid. Of de definities en de gevolgen voor prijs en verval afdwingbaar zijn, moet steeds worden beoordeeld naar arbeidsrecht en de regels over contractuele boetes, zo nodig met een arbeidsrechtspecialist.
Kan managementparticipatie Nederlandse fiscale gevolgen hebben?
Ja. De fiscale gevolgen moeten al in de ontwerpfase door een Nederlandse fiscalist worden beoordeeld. De lucratiefbelangregeling in de Wet inkomstenbelasting 2001 kan rendement op managementinstrumenten met hefboomwerking aanmerken als box 1-inkomen in plaats van inkomen uit aanmerkelijk belang in box 2. De toepasselijkheid van die regeling en de fiscale behandeling van een incentiveplan hangen af van een actuele, op het concrete geval toegesneden beoordeling van de instrumenten en de structuur waarin de participatie wordt gehouden. Ook de verkrijging van aandelen onder de marktwaarde kan fiscale gevolgen voor de dienstbetrekking hebben. Wij stemmen de ondernemingsrechtelijke structurering af met een fiscalist; het management wint zelfstandig advies in.
Wat gebeurt er met managementaandelen bij een drag-along-verkoop?
Doorgaans verloopt het zo: de drag wordt uitgeoefend, management verkoopt op dezelfde voorwaarden als de aandeelhouder die de drag inroept, en de opbrengst loopt door de waterfall: eerst de loan notes en het preferente rendement van de investeerder, dan de gewone aandelen waarop de opbrengst uit sweet equity wordt uitgekeerd. Drie punten verdienen aandacht voordat management tekent. Het eerste is of de drag identieke voorwaarden voorschrijft, inclusief de prijs per aandeel van dezelfde klasse, of de koper alleen toestaat onderscheid te maken. Het tweede is of management garanties moet geven bij een exit en of zijn aansprakelijkheid is beperkt tot de netto-opbrengst en niet hoofdelijk is maar voor het eigen deel geldt. Het derde is of een gedeeltelijke exit, een herfinanciering of een beursgang dezelfde behandeling meebrengt, omdat die situaties in de documenten vaak anders zijn geregeld of helemaal ontbreken.

Gerelateerde expertise

Terug naar Joint ventures en strategische samenwerkingen

Zet u een managementparticipatieplan op? Wij maken het graag toekomstbestendig.

Neem contact op